شهرکرد- ایرنا- مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری گفت: اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها، توسعه مکانیزاسیون، استفاده از بذرهای اصلاح‌شده و آموزش‌های تخصصی به کشاورزان موجب شد تولید محصولات دیم استان در سال‌های اخیر بین ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش یابد.

به گزارش ایرنا، چهارمحال و بختیاری به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی، دارای اراضی شیبدار گسترده‌ای است که بسیاری از آن‌ها امکان استفاده از منابع آب سطحی و زیرزمینی را ندارند، اما میانگین بارندگی مناسب استان ظرفیت مطلوبی برای توسعه کشت‌های دیم فراهم کرده است.

۷۵ هزار هکتار اراضی دیم زیر کشت محصولات زراعی

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری روز شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا افزود: در سال‌هایی که بارندگی‌ها هم از نظر میزان و هم از نظر پراکنش زمانی شرایط مناسبی داشته باشند، عملکرد محصولات دیم در استان بسیار مطلوب خواهد بود.

عسگر قنبری اظهار داشت: بر اساس برنامه الگوی کشت ابلاغی، سالانه حدود ۷۵ هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت محصولات دیم قرار می‌گیرد که شامل ۴۵ هزار هکتار گندم دیم، ۲۲ هزار هکتار جو دیم، سه هزار هکتار نخود، سه هزار هکتار عدس و همچنین گیاهان دارویی و محصولات علوفه‌ای دیم است.

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری گفت: گیاهان دارویی دیم مانند موسیر، آویشن، آنغوزه و باریجه و همچنین محصولات علوفه‌ای دیم، بر اساس مطالعات انجام شده، ظرفیت مناسبی برای توسعه در استان دارند.

اجرای طرح جهش تولید در دیم‌زارها

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به همکاری ستاد اجرایی فرمان امام(ره) در اجرای طرح جهش تولید در دیمزارها گفت: این طرح طی چهار سال اخیر از طریق تامین منابع مالی برای توسعه مکانیزاسیون و همچنین به‌کارگیری کارشناسان کشاورزی و نظام مهندسی برای ارتقای دانش فنی کشاورزان اجرا شده است.

قنبری ادامه داد: سطح اجرای این طرح در سال ۱۴۰۱ حدود ۳۲ هزار هکتار، در سال ۱۴۰۲ حدود ۶۰ هزار هکتار و در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز هر سال ۷۰ هزار هکتار بوده است.

وی ادامه داد: اکنون ۵۰ کارشناس کشاورزی در پهنه‌های مختلف استان فعالیت دارند و آموزش‌های علمی و تخصصی را به بهره‌برداران منتقل می‌کنند.

آموزش اصول علمی دیم‌کاری

قنبری اظهار داشت: آموزش‌های ارائه شده شامل رعایت اصول به‌زراعی، استفاده از ارقام اصلاح‌شده، بهره‌گیری از دستگاه‌های کشت مستقیم و رعایت شخم عمود بر شیب است تا آب باران که اصلی‌ترین منبع تامین رطوبت در دیمزارها به شمار می‌رود با راندمان بیشتری جذب خاک شود.

وی افزود: در دیم‌کاری نوین تلاش می‌شود از زیر و رو کردن خاک خودداری شود، زیرا این کار موجب از دست رفتن رطوبت خاک می‌شود.

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: یکی از مهم‌ترین محورهای آموزشی، رعایت تناوب زراعی و جلوگیری از تک‌کشتی است؛ به گونه‌ای که کشاورزان به جای کشت مداوم یک محصول، از الگوهای تناوبی مانند گندم، جو، نخود و عدس استفاده می‌کنند.

وی گفت: رعایت این اصول فنی موجب افزایش قابل توجه تولید در دیم‌زارهای استان شده است.

ورود ۱۵۰ دستگاه کشت مستقیم به ناوگان مکانیزاسیون

قنبری یادآور شد: طی سال‌های اخیر حدود ۱۵۰ دستگاه کارنده کشت مستقیم از طریق تسهیلات ۲ و چهار درصدی بنیاد برکت و ستاد اجرایی فرمان امام(ره) وارد ناوگان مکانیزاسیون استان شده است.

وی گفت: تجهیزاتی مانند زیرکن، سمپاش و سنگ‌جمع‌کن نیز برای اراضی دیم از طریق این تسهیلات تامین شده که نقش مهمی در توسعه دیم‌کاری علمی داشته است.

به گفته وی، اجرای این برنامه‌ها موجب شده عملکرد برخی مزارع دیم استان به ۲.۵ تا سه تن در هکتار برسد.

تغییر الگوی کشت برای مقابله با کم‌آبی

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به کاهش منابع رطوبتی کشور گفت: در سال‌های اخیر رویکرد دیم‌کاری تغییر کرده و استفاده از گاوآهن برگردان‌دار در زراعت دیم ممنوع شده است، زیرا این نوع شخم رطوبت خاک را به سطح آورده و موجب تبخیر و هدررفت آن می‌شود.

قنبری افزود: الگوی کشت دیم نیز از کشت‌های بهاره به سمت کشت‌های پاییزه و انتظاری سوق پیدا کرده است.

وی اظهار داشت: در کشت انتظاری، کشاورزان به جای کشت در فروردین و اردیبهشت، بذر را در پاییز یا اواخر زمستان و ماه‌های بهمن و اسفند کشت می‌کنند تا از رطوبت و بارش‌های فصلی بهتر استفاده شود و ریسک ناشی از کم‌بارشی کاهش یابد.

توسعه حبوبات و گیاهان دارویی دیم

قنبری گفت: کشاورزان استان علاوه بر یادگیری تکنیک‌های جدید دیم‌کاری، محصولات جدیدی را نیز وارد سبد زراعی خود کرده‌اند که از جمله آنها می‌توان به نخود، عدس، ماشک علوفه‌ای، گلرنگ و گیاهان دارویی اشاره کرد.

وی افزود: در برخی محصولات به‌ویژه حبوبات، افزایش تولید به ۵۰ تا ۶۰ درصد رسیده است. مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری اظهار داشت: ارقام اصلاح‌شده نخود دیم شامل «سعید»، «منصور»، «نصرت» و «آنا» و همچنین ارقام عدس دیم شامل «سنا»، «ورزقان» و «بیله‌سوار» در استان کشت می‌شود که نسبت به ارقام محلی عملکرد بالاتری دارند.

گفته مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری، اکنون حدود سه هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت نخود دیم قرار دارد و برخی مزارع شاخص استان بین ۲۰ تا ۴۵ هکتار وسعت دارند.

قنبری اضافه کرد: حبوبات علاوه بر افزایش تولید، نقش مهمی در تقویت ماده آلی خاک دارند و غلاتی که پس از حبوبات کشت می‌شوند از کیفیت بالاتری برخوردار هستند.

اجرای کشت حفاظتی در مزارع دیم

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اجرای ۲ مزرعه کشت حفاظتی در استان گفت: در این مزارع تلاش شده اصول اولیه کشت حفاظتی برای افزایش ماده آلی خاک رعایت شود.

قنبری ادامه داد: استفاده از دستگاه‌های کشت مستقیم، رعایت تناوب زراعی و باقی گذاشتن ۳۰ تا ۳۵ درصد بقایای گیاهی در زمین از جمله اقداماتی است که موجب تقویت ماده آلی خاک، بهبود تهویه و افزایش حاصلخیزی خاک می‌شود.

دیم‌کاری؛ علمی نوین در کشاورزی

وی مهم‌ترین چالش این بخش را رعایت نشدن اصول علمی دیم‌کاری دانست و گفت: برخی کشاورزان دیم‌کاری را با «دیمی‌کاری» سنتی اشتباه می‌گیرند، در حالی که دیم‌کاری یک علم روز دنیا است و نیازمند رعایت دقیق تاریخ کشت، آماده‌سازی مناسب بستر خاک، استفاده از ادوات تخصصی و دقیق و همچنین بهره‌گیری از بذرهای اصلاح‌شده است.

مدیر زراعت سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری تاکید کرد: استفاده از دانش به‌زراعی، مکانیزاسیون نوین و ارقام اصلاح‌شده، مهم‌ترین عامل موفقیت و پایداری تولید در اراضی دیم استان به شمار می‌رود.

به گزارش ایرنا، چهارمحال و بختیاری با ۱۲ شهرستان و افزون‌بر یک میلیون جمعیت، ۸۴ هزار بهره‌بردار کشاورزی در باغبانی، شیلات، دام و طیور دارد.

https://irna.ir/xjXgwD