پروژهای که در زمان خشکسالی به کار کشاورزان میآید
اجرای طرحهای زیرساختی در حوزه آب و خاک در شرایط تداوم خشکسالی و محدودیت منابع آبی در چهارمحال و بختیاری، به یکی از اولویتهای اصلی تبدیل شده است؛ در این میان، پروژه انتقال آب و شبکه آبیاری اراضی زیر دست سد بیدکان با وجود پیشرفت قابل توجه، همچنان در سایه کمبود اعتبار با چالش تکمیل مواجه است.
این پروژه که از آن به عنوان یک پروژه بزرگ (مگاپروژه) در بخش کشاورزی استان یاد میشود با هدف انتقال آب و ایجاد شبکه آبیاری در اراضی پاییندست سد بیدکان تعریف شده است و در صورت تکمیل، میتواند هزاران هکتار از زمینهای کشاورزی را به چرخه پایدار تولید وارد کند.
با این حال، اجرای آن طی سالهای گذشته بهدلیل محدودیت منابع مالی با کُندی همراه است و تنها در سالهای اخیر با تزریق اعتبارات، روند پیشرفت آن شتاب گرفته است.
سد بیدکان مکمل منابع آب منطقه
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری در همین ارتباط به خبرنگار ایرنا گفت: سد بیدکان در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ از محل اعتبارات جهاد کشاورزی احداث شد و دارای ظرفیت ۹.۵ میلیون مترمکعب و ظرفیت تنظیمی ۱۴.۵ میلیون مترمکعب است.
غلامرضا ذاکری با تاکید بر کارکرد این سد افزود: سد بیدکان تامینکننده اصلی آب نیست، بلکه برای جبران کسری منابع موجود در کنار قنوات، چاهها و چشمهها طراحی شده است.
اجرای نیمی از مسیر انتقال آب
ذاکری با اشاره به روند اجرای پروژه یادآور شد: طول خط انتقال این طرح در مجموع ۵۳ کیلومتر است که تاکنون حدود ۲۶ کیلومتر آن با استفاده از اعتبارات ملی، منابع معاونت آب و خاک و همکاری قرارگاه امام حسن اجرایی شده است.
به گفته وی، این پروژه ۹ روستا و ۲ شهر را در بر میگیرد و تکمیل آن زمینه بهرهبرداری گسترده از اراضی کشاورزی منطقه را فراهم میکند.
۲ هزار و۷۰۰ هکتار هدفگذاری؛ بخشی وارد مدار تولید
مدیر آب و خاک سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: در قالب این طرح، ۲ هزار و ۷۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی هدفگذاری شده که تاکنون نزدیک به هزار و ۳۰۰ هکتار آن به بهرهبرداری رسیده یا به سامانههای نوین آبیاری مجهز شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر حدود هزار و ۲۰۰ هکتار از این اراضی در حال کشت است گفت: در منطقه هارونی حدود ۴۵۰ هکتار با مشارکت سرمایهگذار به سیستمهای نوین آبیاری تجهیز شده است، همچنین در اسدآباد و روستاهای وانان، خوی، سورشجان، فتحآباد و کَتَک، توسعه این سامانهها در دستور کار قرار دارد.
تکمیل پروژه در گرو سه هزار میلیارد ریال اعتبار
ذاکری با اشاره به وضعیت اعتبارات پروژه یادآور شد: تاکنون حدود هزار و ۴۲۰ میلیارد ریال در بخش انتقال آب اراضی کشاورزی زیر سد بیدکان هزینه شده و در سال گذشته نیز ۵۴۰ میلیارد ریال اعتبار مصوب برای این طرح در نظر گرفته شده است.
وی اعتبار مورد نیاز خط انتقال آب و ایجاد شبکه آبیاری در اراضی پاییندست سد بیدکان را سه هزار تا سه هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال اعتبار اعلام کرد و افزود: پیشرفت فیزیکی این بخش به حدود ۵۰ درصد رسیده و ادامه آن به تخصیص منابع مالی بستگی دارد.
روایت کشاورزان؛ احیای زمینها و چالش هزینهها
یدالله کرمی یکی از کشاورزان منطقه هارونی گفت: پیش از اجرای پروژه، بسیاری از زمینها به دلیل کمآبی و دشواری آبیاری زیر کشت نمیرفت، اما اکنون با اجرای سیستمهای نوین، زمینها یکپارچه شده و میزان تولید و کیفیت محصولات افزایش یافته است.
روح الله قائد امینی دیگر کشاورزان این منطقه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: با وجود رسیدن آب به اراضی، به دلیل بالا بودن هزینه اجرای سیستمهای آبیاری و قیمت لوله، بسیاری از کشاورزان توان ورود به طرح را ندارند و کاهش حمایتها نیز بر این مشکل افزوده است.
شبکهای ۲ هزار و ۷۰۰ هکتاری با چالش اجرای خطوط فرعی
پیمانکار و رییس شرکت تعاونی سد بیدکان، با تشریح ساختار طرح به خبرنگار ایرنا گفت: این پروژه در قالب یک شبکه تعاونی، حدود ۲هزار و ۷۰۰ هکتار از اراضی شهرها و روستاهای هارونی، اسدآباد، کَتَک، وانان، خوی، سورشجان، فتحآباد، آقبلاغ و درهسیر را پوشش میدهد.
ابراهیم حبیبی با اشاره به نحوه تأمین آب میافزاید: تا ماههای اردیبهشت و خرداد، اراضی کشاورزی زیر دست سد بیدکان از قنوات و چشمهها آبیاری میشوند و با کاهش آبدهی این منابع در فصل تابستان، سد بیدکان وارد مدار شده و کمبود آب را جبران میکند.
نظر دهید